Welcome to my personal blog, where I write about devops, security, my thoughts and more.Igibek Koishybayevhttps://teletype.in/atom/igibek2026-06-07T16:48:41.718Zigibek:vKkhIyjYaJj2026-01-03T20:40:03.044Z2026-01-03T20:40:03.044Z

Бүгін Венесуэлаға АҚШ шабуыл жасап, бірнеше әскери нысананын бомбылап, президентті тұтқындап алып кетті. Венесуэла президенті Мадуро қанша келісім сөзге келгісі келседе, Трамп оған бет бұрмай бомбылау жөнді деп ойлады. Трамптың айтуынша негізгі себеп ол нашақордың тасымалдануын азайту. Бірақ бұл айғақты растайтын ешқандай дәлел жоқ. Керісінше мұнайға бай Венесуэлаға табыс табу үшін нашақор сатудың мүлдем қажеті жоқ. АҚШ-қа әлде қайда жақын елдер нашақор тасымалдауда бірінші тұр (Мексика). Бірақ, Мексикада Венесуэламен салыстырғанда мұнай жоқ. Онымен қоса егер АҚШ өзімен шекара бөліскен Мексикаға шабуыл жасайтын болса, Америка тек әуе күшімен шектеліп қана қоя алмайды. Мексиканың АҚШ-қа тікелей шабуыл жасауға мүмкіндігі бар. Америка...

<p id="94Po">Бүгін Венесуэлаға АҚШ шабуыл жасап, бірнеше әскери нысананын бомбылап, президентті тұтқындап алып кетті. Венесуэла президенті Мадуро қанша келісім сөзге келгісі келседе, Трамп оған бет бұрмай бомбылау жөнді деп ойлады. Трамптың айтуынша негізгі себеп ол нашақордың тасымалдануын азайту. Бірақ бұл айғақты растайтын ешқандай дәлел жоқ. Керісінше мұнайға бай Венесуэлаға табыс табу үшін нашақор сатудың мүлдем қажеті жоқ. АҚШ-қа әлде қайда жақын елдер нашақор тасымалдауда бірінші тұр (Мексика). Бірақ, Мексикада Венесуэламен салыстырғанда мұнай жоқ. Онымен қоса егер АҚШ өзімен шекара бөліскен Мексикаға шабуыл жасайтын болса, Америка тек әуе күшімен шектеліп қана қоя алмайды. Мексиканың АҚШ-қа тікелей шабуыл жасауға мүмкіндігі бар. Америка Мексикамен соғыстан жарақатсыз аман қала алмайды. Сондықтанда Мексикаға шабуыл жасамайды.</p> <p id="2Dc9">Енді бұл оқиғадан Қазақстан қандай сабақ ала алады? Бізге ішкі және сыртқы саясатты жөнге салу керек. Бұның ішінде ең маңыздысы ол ішкі саясат. Төртеу түгел болса, төбедегі келеді, алтау ала болса, ауыздағы кетеді деп бекер айтылмаған. Егер ішімізді, жан жағымызды түгендемесек, сырттан іріткі салу оңай болады.</p> <p id="s7uv">Сыртқы саясатта маңызды. Күшімізді өлшей білу керек. Әркіммен саяси тұрғыда сөйлесіп, жауласпау керек. Бірақ, сыртқы саясатқа толығымен сенудің қажеті жоқ. &quot;Достар&quot; қиын кезде өз мүддесін ойлап тастап кету ықтималдылығы тым жоғары. Тіпті тастамаса да, көмек бере алатындай күш қуаты жетпеуі мүмкін. </p> igibek:TFQboO9cmJl2025-06-18T17:08:27.644Z2025-06-18T17:08:27.644Z

Израильдің Иранға шабуылы ядролық қару үшін дейді. Кезінде сондай сылтаумен Иракқада шабуыл жасалған еді.

<p id="EwPI">Израильдің Иранға шабуылы ядролық қару үшін дейді. Кезінде сондай сылтаумен Иракқада шабуыл жасалған еді.</p> <p id="Ug4Y">Ең қызығы егер Иранда шыныменде ядролық қару болған жағдайда, оларға ешкім шабуыл жасамас еді. Мысал есебінде Солтүстік Кореяны қарап көрейік. Ираннан әлде қайда әлсіз, дамымаған ел болса да, кұнделікті түрде тікелей АҚШ ты бомбылаймыз деп дүкіртседе, оларға қарсы ешкім ештеңе жасамады, және жасай алмайды да. Себебі қорқады. </p> <p id="IaaR">Осындай мысалдарды ойлап отырып, ядролық қару негізінен соғыстарды тоқтатушы құрал ма деп ойлаймын. Соның арқасында АҚШ пен Совет одағы тікелей ешқашан соғыспады (әртүрі қорқыту мен риторикаларға қарамастан). Индия мен Пакистанда шекаралық қақтығыстардан асып өтіп, соғысқа бармады.</p> igibek:XS6L-oKnQUU2025-06-02T03:28:43.847Z2025-06-02T03:28:43.847Z

Миға структура маңызды. Егер күнделікті жасайтын істердің тізімі болмаса, әркүн сайын ми істерді есте сақтау үшін көп энергия қаржайтын болады.

<p id="k7xq">Миға структура маңызды. Егер күнделікті жасайтын істердің тізімі болмаса, әркүн сайын ми істерді есте сақтау үшін көп энергия қаржайтын болады.</p> <p id="Rymc">Сондықтан бүгін, осы апта, осы айда ненің маңызды екенін әрдайым еске салып тұратын тізім болуы қажет.</p> igibek:phtnMxbraOW2025-03-07T00:22:24.851Z2025-03-10T21:49:45.163Z

Кез келген экономика сенімге байланысты. Егер адамдар кез-келген елдің экономикасына сенбейтін болса, ол елдің экономикасы дамуы екі талай.

<p id="TMer">Кез келген экономика сенімге байланысты. Егер адамдар кез-келген елдің экономикасына сенбейтін болса, ол елдің экономикасы дамуы екі талай.</p> <p id="CooM">Мысалы: егер адамдар (компаниялар) болашақта елдің экономикасы дамиды, алдыға басады деп ойласа, олар сол елген инвестиция құяди. Керісінше, адамдар мен компаниялар елдің болашағына сенбесе, олар барынша болашағы &quot;қараңғы&quot; елден ақшаны сыртқа шығуға тырысады.</p> <p id="ScWp">Бұл адамдардың жалпы психологиясы. </p> <p id="ik0G">Америкада 2008 жылы ипотекалық кризис басталғанда АҚШ-ты құтқару үшін бірталай ел АҚШ облигациясын сатып алды. Сол елдердің арасында Қытай мен Еуропа елдері ең көп сатып алғандардың қатарында болды. </p> <p id="aKBP">Енді келесі кризис кезінде Қытай мен Еуропа елдері АҚШ-қа көмекке келумеулері әбден мүмкін. Әсіресе, Трамп екінші қайта келгелі Еуропа, Қытай, Канада, Мексика және басқа елдермен (Израилден басқа) тарифтік соғыс бастағаннан кейін.</p> <p id="mwBx">Егер шыныменде мұндай жағдай болса, яғни басқа елдер Американың облигацияларын алмаса, немесе қажетті суммадан аз алса, АҚШ-та 1929 жылдары болған кризистің дәрежесіндей кризис болуы ықтимал. Естеріңізге сала кетейін, АҚШ 1929 жылғы кризистен тек екінші дүние жүзілік соғыс басталған кезде ғана шыға алды. </p> igibek:gi40i0V5tNY2025-02-28T04:41:00.052Z2025-02-28T04:41:00.052Z

Жасанды интеллекті тренинг жасау үшін көп ақпарат қажет. Ақпараттың көлемі ғана емес, онымен қоса сапасы да маңызды.

<p id="q0s8">Жасанды интеллекті тренинг жасау үшін көп ақпарат қажет. Ақпараттың көлемі ғана емес, онымен қоса сапасы да маңызды. </p> <p id="0HyZ">Егер интернетті соңғы 20 жылда пайдаланған болсаңыз, қазақ тілінде көп ақпарат жоқ екенін байқаған шығарсыз. Бұл дегеніміз, жасанды интеллектті даярлауға қазақ тілінде ақпарат аз деген сөз. Яғни, біздің (Қазақстанның) оқиғаларға деген жеке көз қарасы, біздің жақтан қарау, тіпті қарапайым біздің мәдениетіміз бен тарихымыз туралы мағлұматтарды жасанды интеллектті даярлау үшін ақпарат аз.</p> <p id="sK61">Егер біз осы жаңа технологиядан қалып қойғымыз келсе, барынша қазақ тілінде жазу керекпіз. </p> igibek:MOlG9JT0sEy2025-02-24T02:55:15.060Z2025-02-24T02:55:15.060Z

Үлкен политика - қасқырлардың мекені. Егер кез-келген келісім шарт, әлсізбен күштінің арасында жасалатын болса, әлсіз әрқашанда қосымша сақтануы, күмәндәнуі қажет. Көркем сөзге алданып қалмауы қажет.

<p id="IpGl">Үлкен политика - қасқырлардың мекені. Егер кез-келген келісім шарт, әлсізбен күштінің арасында жасалатын болса, әлсіз әрқашанда қосымша сақтануы, күмәндәнуі қажет. Көркем сөзге алданып қалмауы қажет. </p> <p id="qBXr">Украина мен Ресей арасындағы соғыс үлкен политикада құр сөзге сенудің қажеті жоқ екенін бірден көрсетті. Үлкен политикада ешкімге арқа сүйеудің қажеті жоқ екенін көрсетті. </p> <p id="aIFD">Соғыс енді басталғанда Украинада мүмкіндік болып тұрғанда, Ресеймен келісім шартқа келу мүмкіндігін пайдаланып қалу маңызды еді. Есесіне АҚШ-қа арқа сүйеп, АҚШ әрқашанда көмектеседі деген ойда болды. Ал енді Украина әбден тығырыққа тірілгеннен кейін, барарға жері қалмаған кезде, АҚШ оны тиімсіз шартқа келісуіне итермелеп жатыр. Жаралы қойға атылған нағыз қасқырдай, қазба байлықтарын су тегін алғысы келеді. </p> <p id="Huis">Бұдан қандай сабақтар алуға болады:</p> <ol id="l1OQ"> <li id="5Sin">Соғыс барысында ең бірінші кезекте тек өзіңе күш арту керек.</li> <li id="6x0t">Өзге елдермен келісім жасалған кезде, өзге елдердің сөзінде тұратынына мойын артпау керек. </li> <li id="ID5K">Барынша ең бірінші кезекте көршілермен тату болу керек. Ең кемінде олармен жау болмау керек.</li> </ol> igibek:cesOi4sCmmH2025-01-09T01:33:17.708Z2025-01-09T01:33:17.708Z

Санап қарасам, Қазақстандағы президенттік сайлау 2029 жылы болады екен. Қазір 2025 жыл. Сонда небәрі 4 жыл ғана қалыпты. 4 жыл көзді ашып жұмғанша келіп жетеді. 4 жылда нелер өзгеруі мүмкін, қандай жағдайлар болуы мүмкін.

<p id="a0hk">Санап қарасам, Қазақстандағы президенттік сайлау 2029 жылы болады екен. Қазір 2025 жыл. Сонда небәрі 4 жыл ғана қалыпты. 4 жыл көзді ашып жұмғанша келіп жетеді. 4 жылда нелер өзгеруі мүмкін, қандай жағдайлар болуы мүмкін.</p> <p id="aflA">Төрт жылда:</p> <ol id="DqrR"> <li id="kE4M">Бакалаврды жаңа бастаған түлектер университетті бітіреді</li> <li id="DPGY">2011 жылы дүниеге келгендер сайлауға құқық алады. Қызық бір факт 2011 жылы дүниеге келгендер меннен 20 жылға кіші екен</li> <li id="UNQK">Ресей мен Украина арасындағы соғыста аяқталу мүмкін. Ресей бұдан әлде қайда әлсіреп шығуы мүмкін. Қазірде оның жағдайы ондай керемет емес.</li> <li id="fUuX">Америкада 2028 жылы сайлау өтіп, Трамптың орнына жаңа президент келеді. Трамп кезінде Американың Еуропа одақпен қарым қатынасы нашарлауы әбден мүмкін. Қазірдің өзінде Данияның Греландияға деген құқығын қабылдамай, өзіне алғысы келіп жатыр. Бұл Еуропаны АҚШ тан алыстатуы мүмкін.</li> <li id="XWLq">Қытай ең үлкен экономикаға айналуы әбден мүмкін. </li> </ol> <p id="FcRl">2029 жылғы сайлауда дауыс берушілердің көпшіліг тәуелсіз Қазақстанда дүниеге келген, Совет одағы туралы тек тарих кітабынан оқығандар болады. </p> <p id="yO85">2029 жылғы сайлау Қазақстанның шын мәнінде тәуелсіз, егеменді ел болуына жол ашуы мүмкін. Ол үшін ондай мүмкінді дұрыс пайдалану керек. </p> <p id="Bkw2">Ал енді дұрыс пайдалану үшін не керек?</p> <ol id="cHmw"> <li id="5uuC">Қазақстандықтардың саяси сауаттылығын арттыру</li> <li id="kZkG">Қазақстандықтардың саяси белсенділігін арттыру</li> <li id="v4pv">Белсенді түрде кандидаттарды дайындау</li> </ol> igibek:30VTR1CCxBV2024-11-29T01:54:01.620Z2024-11-29T01:54:01.620Z

Әр істе ең қиын нәрсе ол - бастау. Істі бастағаннан кейін ол іс ондай қиын болып көрінбейді.

<p id="uRPF">Әр істе ең қиын нәрсе ол - бастау. Істі бастағаннан кейін ол іс ондай қиын болып көрінбейді. Неліктен екенін білмедім, бірақ солай.</p> igibek:0LKZ2Ma9iTV2024-11-19T04:36:51.573Z2024-11-19T04:38:11.832Z

Кейбір өзгерістерді асықтыруға болмайды. Кез-келген елдің өзінің минусы, жаман жақтары болады. Соны өзгертуге талпыну, тырысу маңызды. Бірақ негізгі сұрақ оны қалай өзгертесің? Барлығын ұрысып, керісіп, төбелесіп, көтеріліске шығып өзгертесің бе? Әл де байыппен, ұзақтыққа ойнап, даналықпен өзгертуге тырысасың ба?

<figure id="l3Hj" class="m_original"> <img src="https://img3.teletype.in/files/ec/c8/ecc88a90-82ff-4c8c-8436-4e20e9869d63.png" width="900" /> </figure> <p id="XLM5">Кейбір өзгерістерді асықтыруға болмайды. Кез-келген елдің өзінің минусы, жаман жақтары болады. Соны өзгертуге талпыну, тырысу маңызды. Бірақ негізгі сұрақ оны қалай өзгертесің? Барлығын ұрысып, керісіп, төбелесіп, көтеріліске шығып өзгертесің бе? Әл де байыппен, ұзақтыққа ойнап, даналықпен өзгертуге тырысасың ба? </p> <p id="Ffdc">Мен екінші көзқарас дұрыс деп санаймын. Асықпай байыппен өзгерту керек. Тез, асығыстықпен, көтеріліспен келген өзгерістер көпшілік жағдайда аса көп нәрсе өзгертпейді. Алысқа кетпей өзіміздің басымыздан өткізген тарих бетіндегі кезеңдерге көз жүгіртсек жеткілікті. Мысалы кеңес одағының құрылуы, Қырғыстандағы 3-4 рет болған көтерілістер, былай ойласақ ақыр соңында үлкен бір жетістікке әкелді деп айту қиын. Кеңес одағының құрылуы қанды азамат соғысқа әкелсе, одан кейінгі Қырғыстандағы көтерілістер үлкен бір өзгеріске әкелді деп айту қиындау. Кемінде, маған Қырғыс достарымның айтуы бойынша.</p> <p id="5GZm">Араб елдерінде 2011 жылдары болған көтерілістерде үлкен бір өзгеріске әкелмеген.</p> <p id="EX8m">Енді қазіргі система ұнамаса не істеу керек деген сұрақ туындауы мүмкін. Ол үшін барынша жас ұрпақтың тәрбиесі және жеке тұлға (жауап кершілігі жоғары, білімді) болуына барынша мән беру керек. Соның арқасында небәрі 15-20 жылдың айтарлықтай нәтиже көруге болады. </p> <p id="0pHG">Өзгерістерді найзаның ұшымен емес, қаламның басымен жасау керек деген ойды ұстанамын. </p> igibek:8BNOVAF85YY2024-11-13T15:20:31.785Z2024-11-13T15:20:31.785Z

Балаларымыздың психикасы дұрыс болғанын қаласақ, оларға ұрысуға болмайды. Ата-ана тіпті жақсы ниетпен ұрысқанның өзі, балалардың психикасына үлкен зардап тигізуі мүмкін. Олар сосын өскеннен кейін өмір бойы психологқа барып, өздердерінің жастайында алған травмасын емдеумен өткізетін болады.

<p id="rfGh">Балаларымыздың психикасы дұрыс болғанын қаласақ, оларға ұрысуға болмайды. Ата-ана тіпті жақсы ниетпен ұрысқанның өзі, балалардың психикасына үлкен зардап тигізуі мүмкін. Олар сосын өскеннен кейін өмір бойы психологқа барып, өздердерінің жастайында алған травмасын емдеумен өткізетін болады.</p> <p id="4Nc0">Әрине бұл теорияда жақсы/оңай естілгенімен, іс жүзінде жасау әлде қайда қиын. Бұл кеңесті іс жүзінде асыра алу үшін, ата-ана ең алдымен өзін нағыз тұлға есебінде өсіргені дұрыс. </p>